Iamachustu (Iussufeli)
Iamachustu
Yamaçüstü | |
|---|---|
| Localidade | |
| Localização | |
![]() Iamachustu |
|
| Coordenadas | 🌍 |
| País | Turquia |
| Região | Mar Negro |
| Província | Artvim |
| Distrito | Iussufeli |
| Características geográficas | |
| População total (2021) [1] | 257 hab. |
Iamachustu (em turco: Yamaçüstü) ou Zorganze (em armênio: Ձորգանձ; romaniz.: Jorganj) é uma vila (köy) do distrito de Iussufeli, na província de Artvim, na Turquia. Está localizada na margem direita do rio Choruque, às margens do Iamachustu. Existe desde ao menos a Antiguidade, quando pertenceu ao Reino da Armênia. Desde o século XVI, foi incorporada pelo Império Otomano, que a incluiu no eialete de Erzurum, e então no eialete de Chelder. Em alguns momentos, registrar-se-iam duas vilas aparentemente distintas, mas próximas. Ao longo do século XX, a vila teve um gradual aumento de sua população, que lentamente se reverteu e o assentamento encolheu.
Nome
Iamachustu originalmente foi chamada Zorganze (Ձորգանձ, Jorganj) em armênio. Em turco otomano, foi registrada como Chorguense (چوركنس, Çorgens), que pode ter surgido do georgiano Chorguensi (ჩორგენსი, Čongensi).[2] Nos mapas russos do Cáucaso em escala de 5 verstas aparece como Chorgonse, Chorcanis, e nos de 10 verstas como Chorgonos ou Chorconas. Também é mencionada sob a forma Zorcanse.[3]
Geografia
Iamachustu faz parte do subdistrito de Quelechecaia, do distrito de Iussufeli, na província de Artvim, e está localizada na margem direita do rio Choruque, às margens do Iamachustu.[3]
História
Durante a Antiguidade, Zorganze fez parte do subdistrito de Berdagraque, do distrito de Arseasfora, na província de Taique, do Reino da Armênia.[3] No século XVI, foi incorporada pelo Império Otomano e pertenceu ao sanjaco de Berdagraque, do eialete de Erzurum. À época, os registros mencionam duas vilas, Baixa Zorganze (Çorgensi-i Süfla) e Alta Zorganze (Çorgensi-i Ulya). Segundo o censo de 1555, a população de Alta Zorganze era composta por 28 famílias (152 pessoas), enquanto a população de Baixa Zorganze era de 17 famílias (88 pessoas). Costaval e Nanques eram aldeias pertencentes a Alta Zorganze. No censo de 1574, registraram-se 86 famílias (456 pessoas) em Alta Zorganze e 12 famílias (63 pessoas) em Baixa Zorganze. Nos registros de 1555 e 1574, toda a população das aldeias era cristã. Cultivavam-se trigo, cevada e milhete em ambas as aldeias, praticava-se a apicultura e criavam-se ovelhas e porcos.[4]
Em 1578, foi fundado o eialete de Chelder, no qual foi incluído o sanjaco de Berdagraque.[5] Em 1652, quando Alta Zorganze e Baixa Zorganze foram registradas como uma única vila, apenas seis famílias (30 pessoas) permaneceram cristãs.[4] Desde o século XVII, pertenceria ao caza de Quisquim, do sanjaco de Quisquim (ou Pertecreque), do eialete de Chelder. No início do século XX, possuía 163 habitantes armênios. Em tempos mais recentes, era habitada por lazes e turcos.[3] No levantamento populacional de 1835 realizado pela administração otomana para fins fiscais e militares, foram registrados 224 homens em 73 domicílios em Alta Zorganze (Yukarı Çorgensi) e 180 homens em 36 domicílios em Baixa Zorganze. Sabe-se que as duas vilas eram compostas por 109 domicílios e 404 crianças. Ao adicionar o número de mulheres, chega-se a um total de 808 pessoas vivendo em ambas, com uma média de 7,4 pessoas por domicílio.[4]
De acordo com o censo de 1935, que a chamou Chorquense (Çörkens), tinha 1 025 residentes e pertencia ao distrito de Iussufeli da província de Erzurum.[6] No censo de 1940, no qual foi chamado Chorguenis (Çorgenis), registraram-se 1 075 habitantes (489 homens e 586 mulheres). À época, Iussufeli foi transferida ao vilaiete de Choruque.[7] No censo de 1950, a vila está associado ao subdistrito de Ersis do mesmo distrito e contava com 1 191 habitantes.[8] Em 1959, sob a lei N.º 7267, em decorrência da origem estrangeria de seu nome, a vila foi rebatizada Iamachustu.[9] Em 1960, registraram-se 1 160 habitantes (556 homens e 604 mulheres).[10] Em 1965, havia 1 196 habitantes (569 homens e 627 mulheres), dos quais 168 eram alfabetizados.[11] Em 1980 e 1990, respectivamente, havia 1 116 e 907 pessoas.[12][13]
Referências
- ↑ «Population Of Municipalities, Villages And Quarters». TÜIK. Consultado em 2 de agosto de 2023
- ↑ Bagauri et al. 2018, p. 118.
- ↑ a b c d Hakobyan, Melik-Baxšyan & Barsełyan 1988–2001, p. 487.
- ↑ a b c Artvinli 2013, p. 372-373.
- ↑ Chelebi 1834, p. 95.
- ↑ Governo da Turquia 1937, p. 94.
- ↑ Governo da Turquia 1946, p. 170.
- ↑ Governo da Turquia 1950, p. 138.
- ↑ Governo da Turquia 1968, p. 636.
- ↑ Governo da Turquia 1963, p. 76.
- ↑ Governo da Turquia 1965, p. 90.
- ↑ Governo da Turquia 1981, p. 6.
- ↑ Governo da Turquia 1991, p. 7.
Bibliografia
- Artvinli, Taner (2013). Yusufeli Külliyâtı. 1. Istambul: Yusufeli Belediyesi Yayınları. ISBN 978-605-86248-1-8
- Bagauri, Nestan; Batiašvili, Zurab; Beridze, Irma; Kudava, Buba; Jgenti, Nikoloz; Saitidze, Goja; Hizanišvili, Natia (2018). ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები: კატალოგი [t’ao-k’larjeti: ist’oriisa da k’ult’uris dzeglebi] [Tao-Clarjécia: Monumentos Históricos e Culturais]. Tiblíssi: Artanuj. ISBN 9789941478178
- Chelebi, Evliya (1834). Hammer-Purgstall, Joseph von, ed. Narrative of Travels in Europe, Asia, and Africa in the Seventeenth Century. Londres: Oriental Translation Fund
- Genel Nüfus Sayımı 20 ilk Teşrin 1935 [Recensement Général de la Population au 20 Octobre 1935] (PDF). Ancara: Instituto de Estatística da Turquia. 1937
- 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı: Vilâyetler, kazalar, nahiyeler ve köyler İtibarile nüfus ve yüzey ölçü [Recensement Général de la Population au 20 Octobre 1940: Population et superficie pat provinces, districts, communes et villages] (PDF). Ancara: Instituto de Estatística da Turquia. 1946
- 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı [Recensement Général de la Population du 21 Octobre 1945] (PDF). Ancara: Instituto de Estatística da Turquia. 1950
- Köylerimiz 1 Mart 1968 gününe kadar (PDF). Ancara: Başbakanlık Basımevi D. S. 1. 1968
- 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı: İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibariyle nüfus [Census of Population 23 October 1960: Population by Provinces, Districts, Sub. Districts and Villages] (PDF). Ancara: Instituto de Estatística da Turquia. 1963
- Genel Nüfus Sayımı: İDARİ BÖLÜNÜŞ [İl, İlce, Bucak ve Köy (Muhtarlık) Nüfusları] 20.10.1965 [Census of Population by Administrative Division: [Province, District, Sub-district, and Village (Muhtarlık) Population] 20.10.1965] (PDF). Ancara: Instituto de Estatística da Turquia. 24 de outubro de 1965
- Genel Nüfus Sayımı: İDARÎ BÖLÜNÜŞ 12.10.1980 [Census of Population by Administrative Division] (PDF). Ancara: Instituto de Estatística da Turquia. 1981
- Genel Nüfus Sayımı: İDARİ BÖLÜNÜŞ [Census of Population by Administrative Division] (PDF). Ancara: Instituto de Estatística da Turquia. 24 de abril de 1991
- Hakobyan, Tadevos X.; Melik-Baxšyan, Stepan T.; Barsełyan, Hovhannes X. (1988–2001). «Ձորգանձ». Hayastani ev harakitsʻ šrjanneri tełanunneri baṛaran [Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան] [Dicionário de Toponímia da Armênia e Territórios Adjacentes]. 3. Erevã: Yerevan State University Publishing House
