Fortaleza de Oxacã

Fortaleza de Oxacã
Vista das ruínas da fortaleza
Informações gerais
Estilo dominanteArmênio
Função inicialDefesa
Geografia
PaísArménia
LocalizaçãoOxacã
Coordenadas🌍
Fortaleza de Oxacã está localizado em: Armênia
Fortaleza de Oxacã
Localização da fortaleza de Oxacã na Armênia

A fortaleza de Oxacã (em armênio: Օշական բերդ; romaniz.: Ošakan berd) é uma fortaleza arruinada da Armênia, situada na margem direita do rio Cassal, a cinco quilômetros da noroeste de Astaraque, sobre a colina chamada Didiconde, na aldeia de Oxacã. Historicamente, fez parte do distrito (gavar) de Aragazócia, da província (ascar) de Airarate, do Reino da Armênia.

História

O sítio foi ocupado desde ao menos os séculos VII-V a.C., como evidenciado pelas escavações realizadas desde 1971, que descobriram sobre o cume da colina Didiconde uma fortaleza quadrangular do tempo do Reino de Urartu. O edifício urartita compreende 0,25 hectare de área e trata-se de uma construção ciclópica com enormes blocos de pedra, pertencente ao tipo castelo-fortaleza. Compõe-se de um pátio, um grande salão, uma construção interpretada como templo, e andares residenciais e de cave, em dois níveis. As paredes externas, com 2,5–2,6 metros de espessura, são feitas de grandes blocos de tufo, ligados com argamassa de barro. Um muro interno que corre no sentido norte–sul divide a fortaleza; no interior há várias dependências subterrâneas e residenciais. Nos arredores da fortaleza existiam também diversas outras construções.[1]

É possível que seja a Astacana mencionada por Ptolemeu.[2] No século IV, quando fez parte do Reino da Armênia, pertencia ao distrito (gavar) de Aragazócia, da província (ascar) de Airarate. Sua primeira menção foi realizada por Fausto, o Bizantino (século V), que afirmou que em 336 o exército do invasor Sanatruces foi derrotado pelo asparapetes (comandante-em-chefe) Vache I em Valarsapate e empurrado em direção a Oxacã. Vache I, ao lado de Pancrácio I, Mirabandaces I, Gareguim I, Vaanes I e Varazes, massacrou o contingente de Sanatruces, cuja cabeça foi levada diante do rei Cosroes III (r. 330–339).[3] Moisés de Corene afirmou que Cosroes III entregou Oxarcã aos Amatúnios de Vaanes I como recompensa por suas ações.[4][5] Essa concessão não foi mencionada por Fausto, mas é corroborada por Lázaro de Farpe, que atesta que os Amatúnios detinham controle sobre ela no século V.[6]

Provavelmente desde sua concessão aos Amatúnios que se formou ao redor da fortaleza um pequeno povoado.[7] De acordo com Eliseu, o Armênio, no contexto da revolta de Vardanes II (450–451) contra o xainxá Isdigerdes II (r. 438–457), o governador e partidário pró-iraniano Vasaces I conquistou e arruinou Oxacã e outras localidades, enquanto os rebeldes estavam ocupados na Albânia.[8] Entre os séculos VI–X e posteriormente, Oxacã já não era mencionada como fortaleza. Entre as ruínas do castelo e em seus arredores conservaram-se muitos vestígios antigos da aldeia local. As escavações realizadas entre 1971 e 1992 foram dirigidas pelo prof. S. Yesayan, da Universidade Estatal de Erevã.[7]

Referências

Bibliografia

  • Eliseu, o Armênio (1982). Thomson, Robert W., ed. History of Vardan and the Armenian War. Cambridge, Massachussetes: Harvard University Press 
  • Fausto, o Bizantino (1989). Garsoïan, Nina, ed. The Epic Histories Attributed to Pʻawstos Buzand: (Buzandaran Patmutʻiwnkʻ). Cambrígia, Massachusetts: Departamento de Línguas e Civilizações Próximo Orientais, Universidade de Harvard 
  • Hakobyan, Tadevos X.; Melik-Baxšyan, Stepan T.; Barsełyan, Hovhannes X. (1988–2001). «Օշական». Hayastani ev harakitsʻ šrjanneri tełanunneri baṛaran [Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան] [Dicionário de Toponímia da Armênia e Territórios Adjacentes]. 1–5. Erevã: Yerevan State University Publishing House 
  • Hewsen, Robert H. (1992). The Geography of Ananias of Širak. The Long and Short Recensions. Introduction, Translation and Commentary. Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag 
  • Toumanoff, Cyril (1963). Studies in Christian Caucasian History. Washington: Georgetown University Press 
  • Toumanoff, Cyril (1989). «Amatuni». Enciclopédia Irânica Vol. I Fasc. 9. Nova Iorque: Columbia University Press