Susana Lorántffy

Susana
Princesa Consorte da Transilvânia
Reinado1 de dezembro de 1630
a 11 de outubro de 1648
PredecessoraCatarina Károlyi
SucessoraSofia Báthory
Dados pessoais
Nascimento1602
Ónod, Hungria
Morte18 de abril de 1660 (58 anos)
Sárospatak, Hungria
MaridoJorge I Rákóczi, Príncipe da Transilvânia
Descendência
Jorge II Rákóczi, Príncipe da Transilvânia
Sigismundo Rákóczi
CasaLorántffy (por nascimento)
Rákóczi (por casamento)
PaiJorge Lorántffy
MãeCatarina Kéry
ReligiãoCalvinismo

Susana Lorántffy (em húngaro: Lorántffy Zsuzsanna; Ónod, 1602[1]Sárospatak, 18 de abril de 1660) foi a esposa de Jorge I Rákóczi e Princesa Consorte da Transilvânia da eleição do marido em 1630 até a sua morte.

Devota calvinista, Susana apoiou ativamente o marido em sua bem-sucedida campanha para implementar reformas protestantes na Transilvânia.[2][3] Sob sua influência, Comenius, filósofo, gramático e pedagogo tcheco, calvinista proeminente, estabeleceu-se em Sárospatak.[4]

Ela fundou e financiou diversas instituições de ensino, especialmente o Colégio Reformado de Sárospatak.[2] A primeira escola romena (de nível médio) em Făgăraș, no ano de 1657, funcionou sob o patrocínio da princesa.[5]

Suas convicções religiosas protestantes a levaram a evitar a vida aristocrática de luxo e, em vez disso, a expressar sua fé por meio de ações concretas, especialmente na promoção da educação de meninas. Enquanto residia em Oradea Mare, ela assegurou que as meninas aprendessem não apenas as habilidades necessárias para administrar uma casa e educar os filhos, mas também leitura, escrita e conhecimentos de aritmética. Para Susana, era essencial que também conhecessem a Bíblia.[6] Ela financiou a Bíblia de Oradea, uma nova tradução completa para a língua húngara.

Susana Lorántffy é lembrada como uma das mulheres mais independentes e instruídas da Hungria no século XVII,[7] sendo homenageada até hoje com escolas, ruas e monumentos em diversas cidades da Hungria e da Transilvânia: Uma instituição educacional pré-universitária em Oradea leva seu nome: a Escola Teológica Reformada "Lorántffy Zsuzsanna.[8] A Associação Cultural Feminina Lorántffy Zsuzsanna, localizada em Târgu Mureș (em húngaro: Lorántffy Zsuzsanna Közművelődési Egyesület), também honra sua memória.[9] Susana Lorántffy é uma das 999 mulheres citadas na obra feminista The Dinner Party, de Judy Chicago, exposta no Museu do Brooklyn.[10] Além disso, o asteroide 235201 Lorántffy foi nomeado em sua homenagem.[11]

O filho mais velho de Susana, Jorge II Rákóczi, sucedeu o pai como príncipe da Transilvânia. O filho mais novo, Sigismundo Rákóczi, casou-se com Henriqueta Maria do Palatinado, filha de Frederico V, eleitor palatino do Reno, e de sua esposa Isabel da Inglaterra, filha do rei Jaime VI da Escócia e I da Inglaterra.

Referências

  1. Zsuzsanna Lorántffy, MAK
  2. a b . "Relações históricas e culturais anglo-húngaras" .
  3. «Susanna Lorantffy». Banco de dados The Dinner Party de mulheres notáveis. Museu do Brooklyn. 20 de março de 2007. Consultado em 15 de agosto de 2009 
  4. Gál, Stephen (1943). Hungary and the Anglo-Saxon World. [S.l.]: Officina Hungarica 
  5. Florentin Olteanu, Ana Mago, Lucreția Olteanu, Cetatea principeselor, in: Muzeul Țării Făgărașului „Valer Literat”, 720 de ani de istorie a Făgărașului, pp. 51–57.
  6. Erna Hennicot - Schoepges (3 de novembro de 2008). «Women and Spirituality Conference Report» (PDF). Ano Europeu do Diálogo Intercultural. p. 28. Consultado em 18 de agosto de 2009. Arquivado do original (PDF) em 20 de julho de 2011 
  7. Magyarország története... Volumul 2, p. 1512.
  8. «LICEUL REFORMAT "LORÁNTFFY ZSUZSANNA" ORADEA». Consultado em 17 de março de 2018. Cópia arquivada em 17 de março de 2018 
  9. «Instituțiile minorităților naționale – cadastro online: Asociația Culturală a Femeilor Lorántffy Zsuzsanna». Consultado em 1 de outubro de 2025 
  10. «Susanna Lorantffy». Brooklyn Museum (em inglês). Consultado em 28 de novembro de 2020 
  11. Schmadel, Lutz D. (14 de maio de 2015). Dictionary of Minor Planet Names. Addendum to 6th Edition: 2012–2014 (em inglês). Dordrecht: Springer. p. 239. ISBN 978-3-319-17677-2. Consultado em 17 de janeiro de 2021 

Bibliografia

  • Benedict, Philip. Christ's Churches Purely Reformed: A Social History of Calvinism. Yale University Press, 2002. Chapter 11: Changing Political Circumstances on the Continent, c. 1570–c. 1700.
  • Gál, Stephen. Hungary and the Anglo-Saxon World. OFFICINA HUNGARICA, First Impression, 1943. Link
  • Florentin Olteanu, Ana Mago, Lucreția Olteanu, Cetatea principeselor, In: Muzeul Țării Făgărașului “Valer Literat”, 720 de ani de istorie a Făgărașului, Editor Iulian Marius Șchiopu, Editura ALTIP, Alba Iulia, 2011. ISBN 978-973-117-337-5.
  • Magyarország története 1526–1686 (História da Hungria 1526–1686), 2 volumes, Budapest, 1985. ISBN 963-05-4097-5.
  • Hangay, Zoltán. Erdély választot fejedelme Rákóczi Zsigmond (Sigismundo Rákóczi, Principe eleito da Transilvânia). Budapest, 1987. ISBN 963-326-363-8.