Esta é uma lista dos cônsules da República Romana, o mais alto cargo eletivo da República Romana (509 a.C. – 27 a.C.). Para o início do período, este artigo segue a cronologia varroniana, apresentada pela primeira vez por Marco Terêncio Varrão, na qual o ano 1 AUC é 754-3 a.C. (o ano romano era sempre dividido em dois anos modernos). O primeiro ano da República é 245 AUC (509-8 a.C.). Esta cronologia foi depois oficializada na época de Augusto, como atestam os Fastos Capitolinos. Ela está, porém, de três a quatro anos adiantada em relação à mais verificável das cronologias, a de Lívio. Sua data de 506-5 pode ser verificada contendo os mandatos dos magistrados de trás para frente a partir do conhecido eclipse de 340 a.C., que, segundo Varrão, teria acontecido em 344 a.C.[1] Os magistrados e as datas exatas de seus mandatos nem sempre são conhecidos e as fontes podem variar entre si. Veja também a lista dos cônsules do Império Romano (26 a.C. – 476 d.C.) e a lista dos cônsules posteriores ao Império Romano (476 d.C. em diante).
Para os que serviram como cônsul (geralmente cônsul sufecto, mas ocasionalmente ordinário) cujo período no cargo é incerto, veja Lista dos cônsules romanos sem data. Para os que foram eleitos, mas não chegaram a assumir o posto por causa de morte, desgraça ou outra razão antes do início de seu mandato, veja Lista de cônsules eleitos romanos.
Legenda
Abreviações nos títulos
- Imp. = Imperator
- Suf. = cônsul sufecto (nem todos são conhecidos)
- <Ano> * = Ano ditatorial (não houve cônsules e nem tribunos consulares)
- A. = Aulo (Aulus)
- Ap. = Ápio (Appius)
- C. = Caio (Gaius/Caius)
- Cn. = Cneu (Gnaeus/Cnaeus)
- D. = Décimo (Decimus)
- K. = Cesão (Kaeso/Caeso)
|
- L. = Lúcio (Lucius)
- M. = Marco (Marcus)
- M'. = Mânio (Manius)
- Mam. = Mamerco (Mamercus)
- N. = Numério (Numerius)
- Opet. = Opitero (Opiter)
|
- P. = Públio (Publius)
- Post. = Póstumo (Postumus)
- Proc. = Próculo (Proculus)
- Q. = Quinto (Quintus)
- Ser. = Sérvio (Servius)
|
- Sex. = Sexto (Sextus)
- Sp. = Espúrio (Spurius)
- T. = Tito (Titus)
- Ti. = Tibério (Tiberius)
- Vop. = Vopisco (Vopiscus)
|
Cores
Século VI a.C.
Século V a.C.
Século IV a.C.
| Ano
|
Tribuno consular
|
Tribuno consular
|
| 391
|
L. Lucrécio Tricipitino Flavo
|
L. Fúrio Medulino VII
|
|
|
Ser. Sulpício Camerino
|
Agripa Fúrio Fuso
|
|
|
L. Emílio Mamercino
|
C. Emílio Mamercino II
|
| 390
|
Q. Fábio Ambusto
|
Q. Sulpício Longo
|
|
|
K. Fábio Ambusto IV
|
Q. Servílio Fidenato IV
|
|
|
N. Fábio Ambusto II
|
P. Cornélio Maluginense IV
|
|
|
Ditador: Marco Fúrio Camilo II
|
Mestre da cavalaria: Lúcio Valério Potito
|
| 389
|
L. Valério Potito Publícola II
|
A. Mânlio Capitolino
|
|
|
Lúcio Vergínio Tricosto
|
L. Emílio Mamercino II
|
|
|
P. Cornélio
|
L. Postúmio Albino Regilense
|
|
|
Ditador: Marco Fúrio Camilo III
|
Mestre da cavalaria: Caio Servílio Estruto Aala
|
| 388
|
T. Quíncio Cincinato Capitolino
|
Q. Servílio Fidenato V
|
|
|
L. Júlio Julo
|
L. Aquílio Corvo
|
|
|
L. Lucrécio Tricipitino Flavo II
|
Ser. Sulpício Rufo
|
| 387
|
L. Papírio Cursor
|
Cn. Sérgio Fidenato Cosso
|
|
|
L. Emílio Mamercino III
|
Licínio Menênio Lanato
|
|
|
L. Valério Potito Publícola III
|
|
| 386
|
M. Fúrio Camilo IV
|
Ser. Cornélio Maluginense
|
|
|
Q. Servílio Fidenato VI
|
L. Quíncio Cincinato
|
|
|
L. Horácio Púlvilo
|
P. Valério Potito Publícola
|
| 385
|
A. Mânlio Capitolino II
|
P. Cornélio II
|
|
|
T. Quíncio (Cincinato?) Capitolino II
|
L. Papírio Cursor II
|
|
|
L. Quíncio Capitolino II
|
Cn. Sérgio Fidenato Cosso II
|
|
|
Ditador: Aulo Cornélio Cosso
|
Mestre da cavalaria: Tito Quíncio Cincinato Capitolino
|
| 384
|
Ser. Cornélio Maluginense II
|
P. Valério Potito Publícola II
|
|
|
M. Fúrio Camilo V
|
Ser. Sulpício Rufo II
|
|
|
C. Papírio Crasso
|
T. Quíncio Cincinato Capitolino III
|
| 383
|
L. Valério Potito Publícola IV
|
A. Mânlio Capitolino IV
|
|
|
Ser. Sulpício Rufo III
|
L. Lucrécio Tricipitino Flavo III
|
|
|
L. Emílio Mamercino IV
|
M. Trebônio
|
| 382
|
Sp. Papírio Crasso
|
L. Papírio Crasso
|
|
|
Ser. Cornélio Maluginense III
|
Q. Servílio Fidenato
|
|
|
C. Sulpício Camerino
|
L. Emílio Mamercino V
|
| 381
|
M. Fúrio Camilo VI
|
A. Postúmio Albino Regilense
|
|
|
L. Postúmio Albino Regilense II
|
L. Fúrio Medulino Fuso
|
|
|
L. Lucrécio Tricipitino Flavo IV
|
M. Fábio Ambusto
|
| 380[12]
|
L. Valério Potito Publícola V
|
P. Valério Potito Publícola III
|
|
|
Ser. Cornélio Maluginense IV
|
Licínio Menênio Lanato II
|
|
|
C. Sulpício Pético
|
L. Emílio Mamercino VI
|
|
|
Cn. (ou C.) Sérgio Fidenato Cosso III
|
Tibério Papírio Crasso
|
|
|
L. Papírio Mugilano ou: L. Papírio Crasso
|
|
|
|
Ditador: Tito Quíncio Cincinato Capitolino
|
Mestre da cavalaria: Aulo Semprônio Atratino
|
| 379[13]
|
P. Mânlio Capitolino
|
C. Mânlio Vulsão
|
|
|
L. Júlio Julo II
|
C. Sextílio
|
|
|
M. Albínio
|
L. Antíscio
|
|
|
P. Trebônio
|
C. Erenúcio?
|
| 378
|
Sp. Fúrio Medulino
|
Q. Servílio Fidenato II
|
|
|
Licínio Menênio Lanato III
|
P. Clélio Sículo
|
|
|
M. Horácio Púlvilo
|
L. Gegânio Macerino
|
| 377
|
L. Emílio Mamercino
|
P. Valério Potito Publícola IV
|
|
|
C. Vetúrio Crasso Cicurino
|
Ser. Sulpício Pretextato I? ou: Ser. Sulpício Rufo IV
|
|
|
L. Quíncio Cincinato III
|
C. Quíncio Cincinato
|
| 376
|
L. Papírio Crasso II
|
Licínio Menênio Lanato IV
|
|
|
Ser. Cornélio Maluginense V?
|
Ser. Sulpício Pretextato I (II?)
|
375 – 371
|
vacatio {eleições vetadas pelos tribunos da plebe.}
Os tribunos da plebe Caio Licínio Calvo Estolão e Lúcio Sêxtio Laterano promoveram um novo conjunto de leis favoráveis aos plebeus, mas enfrentaram uma violenta resistência dos patrícios romanos. Estes, apoiados por vetos de outros tribunos da plebe, conseguiram impedir as novas leis de Licínio e Sêxtio, que, como retaliação por causa das políticas conservadoras implementadas pelos patrícios, utilizaram eles próprios seu direito de veto para impedir, por cinco anos, a eleição de novos tribunos consulares. Eles foram tribunos da plebe entre 376 e 367 a.C. e Sêxtio, em 366 a.C., tornou-se o primeiro cônsul plebeu.
|
| 370
|
A. Mânlio Capitolino V
|
L. Fúrio Medulino Fuso II
|
|
|
Ser. Sulpício Pretextato II (III?)
|
Ser. Cornélio Maluginense V (VI?)
|
|
|
C. Valério Potito
|
P. Valério Potito Publícola V
|
| 369
|
Q. Servílio Fidenato III
|
C. Vetúrio Crasso Cicurino II
|
|
|
A. Cornélio Cosso
|
M. Cornélio Maluginense
|
|
|
Q. Quíncio Cincinato
|
M. Fábio Ambusto II
|
| 368
|
Ser. Cornélio Maluginense VI (VII?)
|
Ser. Sulpício Pretextato III (IV?)
|
|
|
Sp. Servílio Estruto
|
T. Quíncio Cincinato Capitolino
|
|
|
L. Papírio Crasso
|
L. Vetúrio Crasso Cicurino
|
|
|
Ditador: Marco Fúrio Camilo IV[14]
|
Mestre da cavalaria: Lúcio Emílio Mamercino[14]
|
|
|
Ditador: Públio Mânlio Capitolino[14]
|
Mestre da cavalaria: Caio Licínio[14]
|
| 367
|
A. Cornélio Cosso II
|
M. Cornélio Maluginense II
|
|
|
M. Gegânio Macerino
|
P. Mânlio Capitolino II
|
|
|
L. Vetúrio Crasso Cicurino II
|
P. Valério Potito Publícola VI
|
|
|
Ditador: Marco Fúrio Camilo V[15]
|
Mestre da cavalaria: Tito Quíncio Peno
|
Século III a.C.
Século II a.C.
Século I a.C.
Ver também
Referências
- ↑ Lendering, Jona (2008). «Varronian Chronology» (em inglês). Livius.Org
- ↑ Cf. Dionísio de Halicarnasso (V.36.1) e outros. Lívio II.15.1, porém, nomeia outro par: P. Lucrécio e P. Valério Publícola. Alan Samuel explica esta diferença como "Lucrécio" sendo um erro para "Laércio", causado pela confusão com o colega de Publícola 508 e 504 a.C. (Samuel, Greek and Roman Chronology (Muenchen: Beck'sche, 1972), p. 256) (em inglês)
- ↑ Esta ditadura é do ano de 501 a.C. segundo Lívio e 498 a.C. segundo Dionísio de Halicarnasso.
- ↑ Cf. os Fastos Capitolinos. Diodoro Sículo XI.52.1 nomeia C. Cornélio Lêntulo como colega de Mamerco (Samuel, Greek e Roman Chronology, p. 256) (em inglês)
- ↑ Cf. Dionísio de Halicarnasso (IX.37.2) e Fastos Capitolinos, que Lívio admite ser uma alternativa ao nome que ele cita como colega de Mamerco, Opet. Vergínio (II.54.3). Diodoro Sículo (XI.65.1) nomeia L. Estúdio Júlio como colega de Mamerco. (Samuel, Greek e Roman Chronology, p. 256) (em inglês)
- ↑ Cf. Lívio III.25.1, Diodoro XI.88.1 e outros; porém, os Fastos Capitolinos fazem dele um cônsul sufecto e colocam Carve[to] ou Carve[ntano] em seu lugar. (Samuel, Greek e Roman Chronology, p. 256) (em inglês)
- ↑ Este último aparece em Diodoro XII.3.1
- ↑ Lívio IV.12.6 relata seu prenome como Lúcio enquanto Diodoro XII.36.1 fornece Tito.
- ↑ Lívio (IV.23.1–3) afirma que Júlio e Vergínio eram cônsules, baseado no testemunho de Licínio Mácer, mas Valério Ântias e Tuberão ambos relatam Mânlio e Sulpício como cônsules. Diodoro (XII.53.1) inclui Mânlio e Sulpício como tribunos consulares deste ano. (Samuel, Greek e Roman Chronology, p. 258) (em inglês)
- ↑ Diodoro Sículo (XII.77.1) acrescenta estes dois.
- ↑ Segundo Lívio (Ab Urbe Condita V, 19, 2), o mestre da cavalaria deste ano foi Públio Cornélio Cipião.
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VI, 3, 27 nomeia apenas 6 tribunos: Lúcio Valério e Públio Valério (Lúcio pela quinta vez, Públio pela terceira), C. Sergio (pela terceira), Licínio Menênio (pela segunda) e depois P. Papírio e Ser. Cornélio Maluginense.
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VI, 3, 30 nomeia apenas 6 tribunos: "P. et C. Manlii cum L. Iulio; plebes C. Sextilium M. Albinium L. Antistium".
- ↑ a b c d Lívio, Ab Urbe condita VI,4,38
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VI,4,42
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VII, 3
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VII, 6
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VII, 9
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VII, 11
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VII, 2, 12
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VII, 2, 17
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VII, 2, 19
- ↑ a b Lívio, Ab Urbe condita VII, 2, 21
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VII, 2, 22
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VII, 2, 24
- ↑ a b c Lívio, Ab Urbe condita VII, 3, 28
- ↑ a b Lívio, Ab Urbe condita VIII, 12
- ↑ a b c Lívio, Ab Urbe condita VIII, 15
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VIII, 16
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VIII, 17
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VIII, 18
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VIII, 23
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita VIII, 38
- ↑ a b Lívio, Ab Urbe condita IX, 7
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita IX, 15
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita IX, 26
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita IX, 21
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita IX, 22
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita IX, 23
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita IX, 28
- ↑ Os Fastos Consulares indicam "Gaius Sulpicius Longus" como ditador "rei gerundae causa" e "Gaius Junius Bubulcus Brutus" como seu mestre de cavalaria, mas Lívio (Lívio, Ab Urbe condita IX, 29) indica este último como ditador, sem indicar, porém, como costuma fazer, quem foi seu mestre de cavalaria (Hartfield, Marianne (1981). Ph.D. dissertation. Berkeley: University of California, Berkeley. pp. 452–54.).
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita IX, 44
- ↑ Lívio, Ab Urbe condita X, 1
- ↑ Segundo algumas fontes, Lívio teria reportado Quinto Fábio Máximo Ruliano como mestre da cavalaria do ditador (Lívio, Ab Urbe condita X, 3)
- ↑ Pettinger, Andrew, The Republic in Danger: Druso Libo e the Succession de Tibério (2012), pg. 229 (em inglês)
- ↑ T. R. S. Broughton, The Magistrates de the Roman Republic, Vol II, pg. 409 (em inglês)
Bibliografia
Fontes primárias
- Baiterus, Georgius (1837). «Consulares Triumphalesque Romanorum ad Fidem Optimorum Auctorum». In: von Orelli, Johann Caspar. M. Tullii Cíceronis opera quae supersunt omnia, ac deperditorum (em latim). Volume 12. Turici: Typis Orelli, Fuesslini et Sociorum.
- Hooke, Nathaniel (1823). The Capitoline Marbles; or, Consular Calendars: an Ancient Monument. «The Roman History from the Building de Rome to the Ruin de the Commonwealth Illustrated with Maps» new ed. London: C & J Rivington, etc. (em inglês). VI: 369–484.
- Mommsen, Theodor; Pearse, Roger, eds. (2006) [1892]. «Part 8: List (fasti) de the consuls to 354 AD». Chronography de 354 (em inglês). [S.l.]: The Tertullian Project
- Sigonii, Caroli. Fasti Consulares ac Triumphi Acti a Romulo Rege usque ad Ti. Césarem. Eisusdem in Fastos et Triumphos, Id Est in Universam Romanam Historiam CommenTário (em latim). MDLVI. Venetiis: Apud Paulum Manutium, Aldi F.
- Sigonii, Caroli. Fasti Consulares ac Triumphi Acti a Romulo Rege usque ad Ti. Césarem. Eisusdem in Fastos et Triumphos, Id Est in Universam Romanam Historiam Commentarius (em latim). MDCIX. Hanoviae: Apud Claudium Marnium & heredes Ioan. Aubrii
Fontes secundárias
- Alföldy, Géza (1977). Konsulat und Senatorenstand unter den Antoninen (em alemão). Bonn: Habelt Verlag
- Bagnall, Roger S.; Cameron, Alan; Schwartz, Seth R.; Worp, Klaas A. (1987). Consuls de the later Roman Empire. Col: Filological Monographs #36 (em inglês). [S.l.]: American Filological Association. ISBN 1-55540-099-X
- Broughton, Thomas Robert Shannon; Patterson, Marcia L. (CollabOrador). The magistrates de the Roman republic. Col: Filological Monograph No. 15 (em inglês). [S.l.]: American Filological Association. ISBN 0-89130-811-3
- Camodeca, Giuseppe (1986). «I consoli des 55–56 e un nuovo collega di seneca nel consolato: P. Cornélio Dolabela (TP.75 [=1401 +135)*». Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik (em italiano). 63: 201–215.
- Camodeca, Giuseppe (1991). Novità sui fasti consolari dalle tavolette cerate della Campania. «Epigrafia. Actes du Colloque international d'epigraphie latine en mémoire de Attilio Degrassi etc.». Rome. Collection de l’ecole française de Rome 143 (em italiano): 45–74.
- Degrassi, Attilio (1952). I fasti consolari dell'impero romano dal 30 avanti Cristo al 613 dopo Cristo (em italiano). Roma: [s.n.]
- Eck, Werner (1975). «Ergänzungen zu den Fasti Consulares des 1. und 2. Jh.n.Chr.». Historia (em alemão). 24: 324–344.
- Gallivan, Paul A. (1974). «Some Comments on the Fasti for the Reign de Nero». Classical Quarterly. New Series (em inglês). 24 (2): 290–311. doi:10.1017/S0009838800032821.
- Gallivan, Paul A. (1978). «The Fasti for the Reign de Cláudio». Classical Quarterly (em inglês). 28 (2): 407–426. doi:10.1017/S0009838800034959.
- Ginsburg, Judith R. (1981). «Nero's Consular Policy». American Journal de Ancient History (em inglês). 6 (1): 51–68.
- Klein, Joseph (1881). Fasti consulares inde a Césaris nece usque ad imperium Diocletiani (em latim). Lipsiae: In Aedibus B.G. Teubneri
- Leunissen, Paul (1989). Konsuln und Konsulare in der Zeit von Commodus bis Severo Alexander (em alemão). Amsterdam: Verlag Gieben
- Mennen, Inge (2011). Power e Status in the Roman Empire, AD 193–284 (em inglês). [S.l.]: BRILL
- Smith, William; Anthon, Charles, eds. (1886). «Fasti Consulares». A dictionary de Greek e Roman antiquities (em inglês) Third American Carefully Revised ed. New York: Harper & irmãos, Publishers. pp. 1075–1092
- Tortoriello, Annalisa (2004). I fasti consolari degli anni di Claudio (em italiano). Roma: Accademia Nazionale dei Lincei
Ligações externas