Monetaria caputserpentis

Monetaria caputserpentis
Classificação científica edit
Reino: Animalia
Filo: Mollusca
Classe: Gastropoda
Subclasse: Caenogastropoda
Ordem: Littorinimorpha
Família: Cypraeidae
Gênero: Monetaria
Espécies:
M. caputserpentis
Nome binomial
Monetaria caputserpentis
(Linnaeus, 1758)
Sinónimos
  • Cypraea mauritiana Linnaeus, 1758
  • Cypraea reticulum Gmelin, 1791
  • Cypraea bandata Perry, 1811
  • Cypraea albella Lamarck, 1822
  • Cypraea caputanguis Philippi, 1849
  • Cypraea caputanguis var. sophia Brazier, 1897
  • Cypraea caputserpentis Linnaeus, 1758
  • Cypraea caputserpentis var. caputcolubri Kenyon, 1898
  • Cypraea caputserpentis var. candidata Sullioti, 1924
  • Cypraea caputserpentis var. argentata Dautzenberg & Bouge, 1933
  • Erosaria caputserpentis (Linnaeus, 1758)
  • Erosaria (Ravitrona) caputserpentis kenyonae Schilder & Schilder, 1938
  • Erosaria (Ravitrona) caputserpentis mikado Schilder & Schilder, 1938
  • Erosaria (Ravitrona) caputserpentis var. albosignata Coen, 1949

Monetaria caputserpentis (nomeada, em inglês, serpent's-head cowrie[1] ou snake-head cowrie;[2] conhecida por búzio pelas religiões de matriz africana do Brasil, junto com Monetaria moneta e Monetaria annulus;[3] em Portugal, denominada cipreia-cabeça-de-serpente)[4] é uma espécie de molusco gastrópode marinho pertencente à família Cypraeidae da ordem Littorinimorpha. Foi classificada por Linnaeus, com a denominação Cypraea caputserpentis, em 1758, na obra Systema Naturae. É nativa do Indo-Pacífico, desde as costas da África Oriental até o Havaí e as ilhas Galápagos, no Equador.[5][2][6]

Descrição da concha e hábitos

Concha grossa, ovalada e um tanto achatada, de coloração castanha com marcações em branco; de 2.5 centímetros[1] até pouco mais de 3.5 centímetros e com sua superfície aporcelanada.[2][7] Abertura estreita e de coloração mais clara, com poucos dentes no lábio externo e columela, fortes e curtos.[8]

É encontrada nas águas rasas da zona entremarés até a zona nerítica, embaixo e em fendas nas rochas.[1][7]

Distribuição geográfica

Esta espécie ocorre no Indo-Pacífico; nas costas das Seicheles, Comores, Somália, Quênia, Tanzânia, Moçambique, Madagáscar e Maurícia, na África Oriental, e África do Sul; passando pelo oceano Índico até o Pacífico, nas Filipinas e Austrália, em Albany, na Austrália Ocidental, no norte tropical, no Mar de Coral e na Grande Barreira de Coral, em Queensland, até Nova Gales do Sul e leste de Victoria e nas costas da Nova Zelândia, indo em direção ao Havaí e em direção ao leste do Pacífico, chegando às ilhas Galápagos, no Equador; mas também registrada na Colômbia.[6][7][9][10]

Utilização de Monetaria caputserpentis pelo Homem

Conchas de Monetaria caputserpentis são usadas, nas religiões de matriz africana do Brasil, pelos médiuns, para identificar os orixás que norteiam cada pessoa (no jogo de búzios);[3] também servindo como ornamento em altares e como objetos litúrgicos.[11]

Subespécies

Três subespécies são registradas para esta espécie:[5]

  • Monetaria caputserpentis argentata Dautzenberg & Bouge, 1933[12]
  • Monetaria caputserpentis kenyonae Schilder & Schilder, 1938
  • Monetaria caputserpentis nivalis Lorenz & Vuillet, 2016

Referências

  1. a b c ABBOTT, R. Tucker; DANCE, S. Peter (1982). Compendium of Seashells. A color Guide to More than 4.200 of the World's Marine Shells (em inglês). New York: E. P. Dutton. p. 86. 412 páginas. ISBN 0-525-93269-0 
  2. a b c «Monetaria caputserpentis» (em inglês). Hardy's Internet Guide to Marine Gastropods. 1 páginas. Consultado em 10 de fevereiro de 2020. Arquivado do original em 11 de agosto de 2021 
  3. a b Léo Neto, Nivaldo A.; Voeks, Robert; Dias, Thelma; Alves, Rômulo (março de 2012). «Mollusks of Candomblé: Symbolic and ritualistic importance» (em inglês). ResearchGate. 1 páginas. Consultado em 10 de fevereiro de 2020. The species of búzios found in the visited terreiros. From left to right: Erosaria caputserpentis, Monetaria moneta and M. annulus. The fourth shell (M. annulus) is sanded, leaving the columella expos 
  4. Ferreira, Franclim F. (2002–2004). «Conchas». FEUP. 1 páginas. Consultado em 13 de junho de 2020. Arquivado do original em 7 de outubro de 2020 
  5. a b «Monetaria caputserpentis» (em inglês). World Register of Marine Species. 1 páginas. Consultado em 10 de fevereiro de 2020 
  6. a b LINDNER, Gert (1983). Moluscos y Caracoles de los Mares del Mundo (em espanhol). Barcelona, Espanha: Omega. p. 150. 256 páginas. ISBN 84-282-0308-3 
  7. a b c «Monetaria caputserpentis (Linnaeus, 1758)» (em inglês). Solitary Island Underwater Research Group: SURG. 1 páginas. Consultado em 10 de fevereiro de 2020 
  8. Watery World (7 de dezembro de 2011). «Monetaria caputserpentis - Serpent's-head cowry» (em inglês). Flickr. 1 páginas. Consultado em 10 de fevereiro de 2020 
  9. «Monetaria caputserpentis distribution» (em inglês). World Register of Marine Species. 1 páginas. Consultado em 10 de fevereiro de 2020 
  10. Cantera J. R. (1991). "First record of the Indo-Pacific gastropod Cypraea caputserpentis (Linnaeus, 1758) at Isla Gorgona, Colombia". Veliger 34: 85-87.
  11. Léo Neto, Nivaldo A.; Voeks, Robert; Dias, Thelma; Alves, Rômulo (março de 2012). «Mollusks of Candomblé: Symbolic and ritualistic importance» (em inglês). ResearchGate. 1 páginas. Consultado em 3 de fevereiro de 2020. Mollusks used in Candomble temples, including uses, symbolism, and liturgy. 
  12. «Monetaria caputserpentis (f) argentata - image» (em inglês). World Register of Marine Species. 1 páginas. Consultado em 8 de março de 2020 

Ligações externas