Habemus Papam

Habemus Papam (em português: "Temos um Papa") é a tradicional fórmula latina proclamada pelo cardeal protodiácono — ou seja, o mais antigo entre os cardeais da ordem dos diáconos — para anunciar solenemente à Igreja e ao mundo a eleição de um novo Papa.[1]
O anúncio é feito a partir da sacada central da Basílica de São Pedro, no Vaticano, após a eleição papal realizada no Conclave. Na visão católica, o momento é de grande alegria, pois representa a continuidade da condução da Igreja pelo Espírito Santo à unidade visível, em torno de seu novo pastor universal.
Logo após o anúncio, o novo Pontífice é apresentado ao povo e concede sua primeira bênção apostólica Urbi et Orbi — isto é, à cidade de Roma e ao mundo inteiro —, gesto que expressa a universalidade da missão da Igreja e o vínculo de comunhão entre o Papa e todos os fiéis.
Texto do anúncio
| Latim | Tradução portuguesa |
|---|---|
|
|
Pronúncia dos nomes do novo Papa
O nome de batismo do Papa recém-eleito costuma ser pronunciado em latim, no caso acusativo, como por exemplo: Angelum Iosephum, Ioannem Baptistam, Albinum, Carolum, Iosephum. Já o sobrenome é anunciado na língua original (como Wojtyła, Ratzinger, Bergoglio, Prevost). O nome pontifício — aquele que o novo Papa escolhe para seu pontificado — costuma ser declarado em latim no caso genitivo, como em Ioannis Pauli primi ("de João Paulo I") ou Ioannis vicesimi tertii ("de João XXIII"). No entanto, em algumas ocasiões também foi anunciado no acusativo, como em Paulum Sextum (Paulo VI, em 1963) ou Franciscum (Francisco, em 2013).
| Nome original | Latim | Nome papal | Latim |
| Eugenio Pacelli | Eugenium Pacelli | Pio XII | Pium Duodecimum |
| Angelo Giuseppe Roncalli | Angelum Iosephum Roncalli | João XXIII | Ioannis vicesimi tertii |
| Giovanni Battista Montini | Ioannem Baptistam Montini | Paulo VI | Paulum sextum |
| Albino Luciani | Albinum Luciani | João Paulo I | Ioannis Pauli primi |
| Karol Wojtyła | Carolum Wojtyla | João Paulo II | Ioannis Pauli secundi |
| Joseph Ratzinger | Iosephum Ratzinger | Bento XVI | Benedicti decimi sexti |
| Jorge Mario Bergoglio | Georgium Marium Bergoglio | Francisco | Franciscum |
| Robert Francis Prevost | Robertum Franciscum Prevost | Leão XIV | Leonem decimum quartum |
Protodiáconos que fizeram o anúncio
Esta é uma lista parcial dos cardeais protodiáconos que fizeram o anúncio Habemus Papam.
| Data | Cardinal protodiacono (ou aqueles que tomaram o lugar) |
Papa eleito | Anuncio |
|---|---|---|---|
| 29 agosto 1484 | Francesco Piccolomini | Giovanni Battista Cibo – eleito Papa Inocêncio VIII | Annuncio vobis gaudium magnum: Papam habemus. Reverendissimus Dominus cardinalis Melfictensis electus est in summum pontificem et elegit sibi nomen Innocentium Octavum:[4] |
| 1º novembro 1503 | Raffaele Riario | Giuliano della Rovere – eleito Papa Júlio II | Papam habemus Reverendissimum Dominum Cardinalem Sancti Petri ad Vincula, qui vocatur Julius Secundus[5] |
| 11 março 1513 | Alessandro Farnese | Giovanni de Medici – eleito Papa Leão X | Gaudium magnum nuntio vobis! Papam habemus, Reverendissimum Dominum Johannem de Medicis, Diaconum Cardinalem Sanctae Mariae in Domenica, qui vocatur Leo Decimus[6] |
| 13 outubro 1534 | Innocenzo Cybo | Alessandro Farnese – eleito Papa Paulo III | Annuncio vobis gaudium magnum: Papam habemus Reverendissimum Dominum Alexandrum Episcopum Hostiensem, Cardinalem de Farnesio nuncupatum, qui imposuit sibi nomen Paulus Tertius[7] |
| 15 setembro 1644 | Francesco Barberini | Giovanni Battista Pamphili – eleito Papa Inocêncio X | Annuncio vobis gaudium magnum, habemus Papam Eminentissimum et Reverendissimum Dominum Johannem Baptistum Pamphilium, qui sibi nomen imposuit Innocentium Decimum[8] |
| 7 abril 1655 | Giangiacomo Teodoro Trivulzio | Fabio Chigi – eleito Papa Alexandre VII | Annuncio vobis gaudium magnum: Papam habemus Eminentissimum et Reverendissimum Dominum Fabium Sanctae Romanae Ecclesiae Presbyterum Cardinalem Chisium, qui elegit sibi nomen Alexandrum Septimum[9] |
| 29 April 1670 | Francesco Maidalchini | Emilio Altieri – eleito Clemente X | Annuncio vobis gaudium magnum; papam habemus! Eminentissimus ac Reverendissimus Dominus Aemilius, Sanctae Romanae Eclessiae Presbyter Cardinalis Alterius, electus est in summum Pontificem, qui sibi nomen imposuit: Clemens Decimus. |
| 21 setembro 1676 | Benedetto Odeschalchi – eleito Papa Inocêncio XI | Annuncio vobis gaudium magnum: Papam habemus Reverendissimum Benedictum Titulo Sancti Honufrii Cardinalem Odeschalcum, qui sibi nomen imposuit Innocentium Undecimum[10] | |
| 8 maio 1721 | Benedetto Pamphili | Michelangelo Conti – eleito Papa Inocêncio XIII | Annuncio vobis gaudium magnii: Papam habemus. Eminentissimum et Reverendissimum Dominum Michaelem Angelum Tituli Sanctorum Quirici et Iulitta Sanctae Romanae Ecclesiae Presbyterum Cardinalem de Comitibus, qui sibi nomen imposuit Innocentius Tertius Decimus[11] |
| 29 março 1724 | Vincenzo Maria Orsini – eleito Papa Bento XIII | Annuncio vobis gaudium magnum: Papam habemus: Eminentissimum et Reverendissimum Dominum Fratrem Vincentium Mariam Cardinalem Ursinum Episcopum Portuensem, qui sibi nomen imposuit Benedictus Tertius Decimus[12] | |
| 12 julho 1730 | Lorenzo Altieri | Lorenzo Corsini – eleito Clemente XII | Annuncio vobis gaudium magnum; papam habemus! Eminentissimum et Reverendissimum Dominum Laurentium, Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalem Corsinum Episcopum Tusculanum, qui sibi Nomen imposuit Clemens Duodecimus. |
| 17 agosto 1740 | Carlo Maria Marini | Prospero Lambertini – eleito Bento XIV | Annuncio vobis gaudium magnum; habemus papam! Eminentissimum ac Reverendissimum Dominum Prosperum, tituli Sanctae Crucis in Ierusalem, Presbyterum Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalem Lambertinum, Archiepiscopum Bononiensem, qui sibi nomen imposuit Benedictus Decimus Quartus. |
| 15 Fevereiro 1775 | Alessandro Albani | Giovanni Angelo Braschi – eleito Papa Pio VI | Annuntio vobis gaudium magnum: Papam habemus! Eminentissimum et reverendissimum Dominum Ioannem Angelum, tituli Sancti Onuphrii Sanctae Romanae Ecclesiae Presbyterum Cardinalem Braschi, qui sibi nomen imposuit Pius Sextus[13] |
| 28 setembro 1823 | Fabrizio Ruffo | Annibale Della Genga – eleito Papa Leão XII | Annuncio vobis gaudium magnum: papam habemus, eminentissimum ac reverendissimum Dominum Annibalem, tituli Sanctae Mariae Transtiberim, presbyterum Sanctae Romanae Ecclesiae cardinalem Della Genga, qui sibi imposuit nomen Leo Duodecimus[14] |
| 2 fevereiro 1831 | Giuseppe Albani | Mauro Cappellari – eleito Papa Gregório XVI | Annuncio vobis gaudium magnum : Papam habemus! Eminentissimum ac reverendissimum Dominum Maurum Sanctae Romanae Ecclesiae Presbyterum tituli sancti Calysti Cardinalem Cappellari, qui sibi nomen imposuit Gregorium Sextum Decimum[15] |
| 16 junho 1846 | Tommaso Riario Sforza | Giovanni Maria Mastai Ferretti – eleito Papa Pio IX | Annuncio vobis gaudium magnum: Papam habemus! Eminentissimum et Reverendissimum Dominum Ioannem Mariam Mastai Ferretti, Sanctae Romanae Ecclesiae Presbyterum Cardinalem, qui sibi nomen imposuit Pius Nonus[16] |
| 20 de fevereiro de 1878 | Prospero Caterini | Gioacchino Pecci – eleito Leão XIII | Annuntio vobis gaudium magnum; habemus papam! Eminentissimum et Reverendissimum Dominum Ioachim Pecci, qui sibi nomen imposuit Leonis Decimi Tertii. |
| 4 agosto 1903 | Luigi Macchi | Giuseppe Sarto – eleito Pio X | Annuntio vobis gaudium magnum; habemus papam! Eminentissimum et Reverendissimum Cardinalem Iosephum Sarto, qui sibi nomen imposuit Pius Decimus. |
| 3 setembro 1914 | Francesco Salesio Della Volpe | Giacomo della Chiesa – eleito Bento XV | Annuntio vobis gaudium magnum; habemus papam! Eminentissimum ac Reverendissimum Dominum Cardinalem Iacobum della Chiesa, qui sibi nomen imposuit Benedictum Decimum Quintum. |
| 6 fevereiro 1922 | Gaetano Bisleti | Achille Ratti – eletto Pio XI | Annuntio vobis gaudium magnum; habemus papam! Eminentissimum ac Reverendissimum Dominum Cardinalem Achillem Ratti, qui sibi nomen imposuit Pius Undecimus. |
| 2 março 1939 | Camillo Caccia Dominioni | Eugenio Pacelli – eleito Papa Pio XII | Annuntio vobis gaudium magnum: Habemus Papam! Eminentissimum ac reverendissimum Dominum, Dominum Eugenium Sanctæ Romanæ Ecclesiæ Cardinalem Pacelli, qui sibi nomen imposuit Pium |
| 28 outubro 1958 | Nicola Canali | Angelo Giuseppe Roncalli – eleito Papa João XXIII | Annuntio vobis gaudium magnum: Habemus Papam! Eminentissimum ac reverendissimum Dominum, Dominum Angelum Iosephum Sanctæ Romanæ Ecclesiæ Cardinalem Roncalli, qui sibi nomen imposuit Ioannis Vigesimi Tertii |
| 21 junho 1963 | Alfredo Ottaviani | Giovanni Battista Montini – eleito Papa Paulo VI | Annuntio vobis gaudium magnum: Habemus Papam! Eminentissimum et reverendissimum Dominum, Dominum Ioannem Baptistam Sanctæ Romanæ Ecclesiæ Cardinalem Montini, qui sibi nomen imposuit Paulum Sextum |
| 26 agosto 1978 | Pericle Felici | Albino Luciani – eleito Papa João Paulo I | Annuntio vobis gaudium magnum: Habemus Papam! Eminentissimum ac reverendissimum Dominum, Dominum Albinum Sanctæ Romanæ Ecclesiæ Cardinalem Luciani, qui sibi nomen imposuit Ioannis Pauli Primi |
| 16 outubro 1978 | Karol Wojtyła – eleito Papa João Paulo II | Annuntio vobis gaudium magnum: Habemus Papam! Eminentissimum ac reverendissimum Dominum, Dominum Carolum Sanctæ Romanæ Ecclesiæ Cardinalem Wojtyła, qui sibi nomen imposuit Ioannis Pauli | |
| 19 abril 2005 | Jorge Medina Estévez | Joseph Ratzinger – eleito Papa Bento XVI | Annuntio vobis gaudium magnum: Habemus Papam! Eminentissimum ac reverendissimum Dominum, Dominum Iosephum Sanctæ Romanæ Ecclesiæ Cardinalem Ratzinger, qui sibi nomen imposuit Benedicti Decimi Sexti |
| 13 março 2013 | Jean-Louis Tauran | Jorge Mario Bergoglio – eleito Papa Francisco | Annuntio vobis gaudium magnum: Habemus Papam! Eminentissimum ac reverendissimum Dominum, Dominum Georgium Marium Sanctæ Romanæ Ecclesiæ Cardinalem Bergoglio, qui sibi nomen imposuit Franciscum |
| 08 maio 2025 | Dominique Mamberti | Robert Francis Prevost - eleito Papa Leão XIV | Annuntio vobis gaudium magnum: Habemus Papam! Eminentissimum ac reverendissimum Dominum, Dominum Robertum Franciscum, Sanctæ Romanæ Ecclesiæ Cardinali Prevost. Qui sibi nomen imposuit Leone decimum quartum |
Ligações externas
Notas e referências
Notas
- ↑ O livro de Richard Henry Clarke sobre Leão XIII afirma que Prospero Caterini fez o anúncio e a entrada de Salvador Miranda no cardeal Caterini no site The Cardinals of the Holy Roman Church menciona Caterini como tendo dado o anúncio mas Francis Burkle-Young reivindica Caterini começou a fazer o anúncio, mas foi incapaz de completar a fórmula e foi finalmente ajudado na entrega de notícias por Bartolomeo Grassi-Landi, um não-cardeal e o conclave do Cardeal Luigi Oreglia di Santo Stefano
Referências
- ↑ «A história do 'habemus papam' e da fumaça branca que anuncia um novo papa». ESPN. 7 de maio de 2025. Consultado em 7 de maio de 2025
- ↑ DN Globo. «Cardeal francês anunciará o nome do novo Papa». Consultado em 11 de março de 2013
- ↑ «Leia o texto para anunciar o novo papa Leão XIV». cbn. 8 de maio de 2025. Consultado em 8 de maio de 2025
- ↑ L. Thuasne (red.), Johannis Burchardi Argentinensis Diarium sive Rerum Urbanum commentarii, Vol. I, Paris 1883, pp. 62–63.
- ↑ Giovanni Battista Gattico, Acta Selecta Caremonialia Sanctae Romanae Ecclesiae. Tomus I, Roma 1753, p. 309.
- ↑ Herbert Vaughan, The Medici popes : Leo X and Clement VII, London 1908, p. 108.
- ↑ Giovanni Battista Gattico, Acta Selecta Caremonialia Sanctae Romanae Ecclesiae. Tomus I, Roma 1753, p. 328.
- ↑ Herman, Eleanor (2009). Królowa Watykanu (em polaco). Warszawa: Wydawnictwo JEDEN ŚWIAT. p. 139. ISBN 978-83-89632-45-6
- ↑ Giovanni Battista Gattico, Acta Selecta Caremonialia Sanctae Romanae Ecclesiae. Tomus I, Roma 1753, p. 359.
- ↑ Giovanni Battista Gattico, Acta Selecta Caremonialia Sanctae Romanae Ecclesiae. Tomus I, Roma 1753, p. 361.
- ↑ Relazione della morte ... Clemente XI., Venice 1721, no. 11, pp. 9–10.
- ↑ Diario ordinario, Roma, Numero 1065 of May 31, 1724, p. 7.
- ↑ Revue des questions historiques, Paris, tome 7 (1892), p. 451.
- ↑ Artaud de Montor, Histoire du Pape Léon XII., vol. 1, Paris 1843, p. 79.
- ↑ Gaetano Moroni, Dizionario Di Erudizione Storico-Ecclesiastica. Vol. XV, Venice 1842, p. 317.
- ↑ Maurizio Marocco, Storia di papa Pio IX., Torino 1856, p. 158.