Artogerassa

Artogerassa ou Artagera (em grego: Αρταγείρα / Αρταγήρας, Artageíra / Artagḗras; em armênio: Արտագերս, Artagerk) foi uma fortaleza histórica no cantão de Arsarúnia, província de Airarate, na Armênia. Sua localização exata é incerta, mas presume-se que esteja na área da aldeia de Querse, ao norte-nordeste de Caesmane, na margem esquerda do Araxes, a oeste da confluência do Acuriã, sobre um monte inacessível, cercado por construções auxiliares. Fausto, o Bizantino mencionou que a foi fundada pelo rei Ársaces II (r. 350–368) após sua captura de Arsarúnia da família Camsaracânio,[1] mas esse relato contradiz outras evidências disponíveis. Devia existir desde ao menos o século I, quando o general romano Caio César, a serviço do imperador Augusto (r. 27 a.C.–14 d.C.), atacou a fortaleza. Suas tropas foram incapazes de tomá-la e o general foi gravemente ferido.[2]

No final da década de 360, após o rei Ársaces II ser convocado a Ctesifonte e preso no Castelo do Esquecimento, o xainxá Sapor II (r. 309–379) avançou com um grande exército para conquistar a Armênia. A rainha-mãe Farranzém e seu herdeiro Papa se abrigaram em Artogerassa, em resistência ao ataque. Papa foi levado ao Império Romano para buscar ajuda, enquanto a rainha resistiu a um prolongado cerco até sua eventual rendição.[3] Estima-se que, por essa época, a fortaleza e seu povoado circundante abrigavam até 20 mil habitantes. No século VIII, o distrito de Arsarúnia retornou ao poder dos Camsaracânios. Nas revoltas armênias contra a autoridade califal nos anos 772–775, Artogerassa teve papel estratégico. Depois disso, perdeu sua importância frente à Fortaleza Azul, que alguns identificam com o mesmo sítio. Com a derrota armênia na Batalha de Bagrauandena de abril de 775, os Camsaracânios venderam Arsarúnia aos bagrátidas.[4]

Referências

Bibliografia

  • Fausto, o Bizantino (1989). Garsoïan, Nina, ed. The Epic Histories Attributed to Pʻawstos Buzand: (Buzandaran Patmutʻiwnkʻ). Cambrígia, Massachusetts: Departamento de Línguas e Civilizações Próximo Orientais, Universidade de Harvard 
  • Hakobyan, Tadevos X.; Melik-Baxšyan, Stepan T.; Barsełyan, Hovhannes X. (1988–2001). «Արտալես». Hayastani ev harakitsʻ šrjanneri tełanunneri baṛaran Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան [Dicionário da Toponímia da Armênia e Territórios Adjacentes]. 3. Erevã: Yerevan State University Publishing House 
  • Lenski, Noel Emmanuel (2003). Failure of Empire: Valens and the Roman State in the Fourth Century A.D. Berkeley e Los Angeles: Imprensa da Universidade da Califórnia. ISBN 978-0-520-23332-4